Browse By

Karin Spaink. Medische geheimen: Risico’s van het elektronische patientendossier.

Medische geheimen. Risico’s van het het EPD

Karin Spaink is onderzoeksjournalist gespecialiseerd in ICT vraagstukken. Al in 2005 waarschuwde ze middels dit meesterwerkje voor de gevaren van het Electronische Patientendossier (EPD) en EMD. We hebben het hier niet over een opiniestuk maar over gedegen onderzoeksjournaliek, getuige de maarliefst 8 pagina’s bronvermeldingen en literatuurlijsten achterin. Daarnaast interviewde zij voor dit boek vijf deskundigen waaronder het hoofd automatisering van een ziekenhuis waar een groot lek is geweest, en een hoogleraar.

De kracht van dit boek is het schakelen tussen praktijk, techniek en politiek.

Spaink put uit praktijk verhalen en hilarische maar trieste anekdotes. En ook legt ze verbanden met de situatie in de VS. Spaink schakelt moeiteloos tussen praktische voorbeelden en de ICT techniek. En dan schakelt ze verder door naar het filosofische vraagstuk: de rol van ICT in de maatschappij, in het bijzonder in de zorg. Hoe kunnen we als privacy bewaren en wie er eigenaar is van onze eigen persoonsgegevens? Uitgerekend medische patientendossiers worden als een gezamdkunstwerk door alle betrokken hulpverleners online gebracht, maar de eindverantwoordelijkheid is er niet. Dit broddelwerk en gebrek aan controle (de computer heeft het gedaan) kost vele levens en onomkeerbare medische fouten.

Uiteindelijk raakt het onze democratie: Waarom mag jan en alleman zomaar in onze dossiers neuzen en daar meningen en feiten zomaar toevoegen terwijl de patient moet vechten om het zelfs maar in te mogen zien, en het uitgesloten is dat de patient zelf er iets aan toe mag voegen of fouten mag deliten? Zijn onze medische dossiers niet eigenlijk eigendom van ons zelf?

Veiligheid, privacy en kwaliteit van zorg 

Naast dat het EPD de patient buitenspel zet en er evident een grote veiligheidsproblemen zijn met het zomaar op een server zetten van alle medische gegevens, kent het EPD ook een intrinsieke manke: Het EPD leidt tot meer foute gegevens en een hoger sterftecijfer. Het is kwalitatief een versimpeling en een achteruitgang van het niveau van zorg.

Spaink gaat verder dan het theoretische probleem: heiligt het doel de middelen? Zij gaat met name in op de vraag: wat zijn de praktische gevolgen voor de gezondheidszorg als we overstappen op het EPD? Is het EPD niet een stap achteruit, een heel primitief systeem om domweg al onze gegevens op een server te kwakken. In het blindelings in de vaart der volkeren automatiseren en koppelen van databestanden zijn er ook intelligentere oplossingen denkbaar. Wel ICT, maar dan weloverwogen. We moeten ons eerst buigen over de maatschappelijke keuzes.

De patient zelf buitenspel

De maatschappelijke gevolgen zijn groot en de medische praktijk ondergaat een structurele verandering. Bij het vastleggen, beheersen, stroomlijnen en coordineren van informatie krijgt data een belangrijker plaats toegekend dan het daadwerkelijk bekijken, betasten, voelen, kloppen en luisteren van de patient zelf. Direct contact met de patient levert tijd en geld in, ten behoeve van ICT.

In andere woorden: uw arts kijkt u niet meer aan bij een consult. Hij kijkt langs u heen naar het scherm voor zich en laat zich leiden door computergegevens. En juist deze bijwerking van het EPD leidt tot zoveel meer misdiagnoses en misverstanden. Mensen die de patient nauwelijks spreken schrijven diagnoses die niet altijd feitelijk juist zijn, en eenmaal in de computer gaan deze fouten een eigen leven leiden: apothekers, huisartsen, specialisten koppelen gegevens los van de patient. En juist niet eenduidig meetbare klachten gaan zo een eigen leven leiden.

Meer medische fouten bij EPD dan bij papieren dossiers

In de VS staat de verkeerde interpretatie van ingevoerde gegevens door verschillende hulpverleners in de top vier Oorzaken van medicatiefouten met jaarlijks 24 doden tot gevolg. Enkele oorzaken:

  • informatie wordt gefragmenteerd over meerder schermpagina’s weergegeven waardoor de arts geen coherent beeld van de patient krijgt.
  • Maximale /minimale /beschikbare/ aanbevolen doseringen: getallen worden door elkaar gehaald of anders uitgelegd waardoor de patient de verkeerde dosering krijgt.
  • inflexibel systeem waardoor bepaalde gegevens niet in het systeem ingevoerd kunnen worden, er is geen hokje voor.

75% van ondervraagde zorgverleners meldde minimaal eens per week een dergelijke fout.

One thought on “Karin Spaink. Medische geheimen: Risico’s van het elektronische patientendossier.”

  1. Pingback: NvvP stuurt brandbrief naar minister over privacy patientgegevens | Addhoc.nu
  2. Trackback: NvvP stuurt brandbrief naar minister over privacy patientgegevens | Addhoc.nu

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Protected by WP Anti Spam