Browse By

Onderzoeken naar Ritalin en Concerta van lage kwaliteit

Onzeker of methylfenidaat ADHD-ers aan een beter leven helpt

Door: Matthieu klein Tank

Op basis van het bestaande wetenschappelijke onderzoek is er geen bewijs dat mensen met ADHD hun leven kunnen verbeteren door pillen te slikken op basis van methylfenidaat (Ritalin/Concerta). Dat stelt de Cochrane Collaboration na het bestuderen van 185 onderzoeken waaraan in totaal 12.245 patiënten deelnamen. Het ging zowel om onderzoeken bij kinderen als bij volwassenen. Lees hier het Cochrane onderzoek dd 25 november 2015.

De Cochrane Collaboration is een non-profit organisatie waarin wetenschappers en artsen van over de hele wereld vertegenwoordigd zijn. De organisatie heeft als doel ervoor te zorgen dat er in de geneeskunde op basis van harde wetenschappelijke bewijzen wordt gehandeld. Daartoe vat men al het relevante onderzoek op een bepaald terrein samen in een meta-analyse.

Een aantal onderzoeken met Ritalin en Concerta gaven aanwijzingen dat methylfenidaat iets helpt bij het verbeteren van de concentratie en het verminderen van hyperactiviteit en impulsiviteit. Veelal was het een leraar die in deze studies de taak had te beoordelen wat het effect van het middel op kinderen was. De Cochrane Collaboration vond het bewijs van deze studies echter van zeer lage kwaliteit. En dus is onduidelijk hoeveel waarde eraan gehecht moet worden.

Aan de meeste van de 185 studies schortte methodologisch zoveel, dat de conclusies ervan voorzichtig moeten worden geïnterpreteerd. De meeste waren klein, onderzoekers rapporteerden slechts een deel van hun resultaten en regelmatig spraken de conclusies van onderzoeken elkaar tegen. Veertig procent van de studies werd betaald door de farmaceutische industrie. Gemiddeld werden patiënten 75 dagen gevolgd. Dat is veel te kort om iets te kunnen zeggen over het effect op de lange termijn.

Van ernstige bijwerkingen is bij patiënten die zes maanden gevolgd werden geen sprake. Wel worden slaap- en eetproblemen vaak gemeld.

Om te bepalen of een middel effectief is, wordt het in studies vergeleken met het effect van een placebo. Dat is een pil die er precies hetzelfde uitziet, maar die geen werkzame bestanddelen bevat. Bij methylfenidaat levert deze methode een probleem op, constateren de onderzoekers. Bijna iedereen die methylfenidaat slikt merkt daar meteen wat van. Het is dus onmogelijk te bepalen in hoeverre er sprake is van een placebo-effect, het verschijnsel dat mensen zich beter gaan voelen alleen maar doordat ze denken dat een middel hen zal helpen.

De Cochrane Collaboration stelt daarom voor onderzoeken te doen met zogenaamde ‘nocebo’s’. Dat zijn pillen die net als placebo’s geen bestanddelen bevatten die helpen tegen de stoornis, maar die wel dezelfde verschijnselen teweeg brengen als de echte pillen. Bij kinderen acht men dergelijk onderzoek onethisch. En aan het doen van dit onderzoek bij volwassenen zitten ook heel wat haken en ogen.

Beter onderzoek is nodig, vindt de Cochrane Collaboration:

‘Op basis van de kwaliteit van het op dit moment beschikbare bewijs, kunnen we niet met zekerheid zeggen of het nemen van methylfenidaat het leven van kinderen en volwassenen met ADHD zal verbeteren.’

Zie ook een artikel in het NRC over dit onderzoek.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Protected by WP Anti Spam